تخلیه سرقفلی
تخلیه سرقفلی: در قانون 76 شامل پایان مدت اجاره، عدم پرداخت اجاره بها، تغییر شغل و انتقال به غیر بدون اجازه مالک است، در حالی که در قانون 56 علاوه بر این موارد، نیاز شخصی مالک و تخریب ملک هم جزو شرایط محسوب میشود. برای مراحل تخلیه سرقفلی نیز مالک باید دادخواست بدهد، دادگاه پس از کارشناسی حکم صادر میکند و پس از پرداخت حقوق مستأجر، اجرای حکم تخلیه انجام میشود.

شرایط تخلیه سرقفلی در قانون 76
موجر میتواند در موارد زیر تقاضای تخلیه کند:
انقضای مدت اجاره
پس از پایان مدت اجاره، مالک میتواند حکم تخلیه بگیرد. اگر مستأجر در ابتدای قرارداد مبلغی بابت سرقفلی پرداخته باشد، مالک موظف به پرداخت ارزش روز آن است.
عدم پرداخت اجاره بها
- در صورت امتناع مستأجر از پرداخت اجاره، مالک حق درخواست تخلیه دارد.
تغییر شغل بدون اجازه مالک
- تغییر کاربری ملک برخلاف مفاد قرارداد، از دلایل تخلیه است.
انتقال به غیر بدون رضایت کتبی موجر
- انتقال اجاره یا سرقفلی به شخص دیگر، بدون اجازه مالک، تخلف محسوب میشود.

مراحل تخلیه سرقفلی در قانون 76
- تقدیم دادخواست تخلیه به دادگاه
- بررسی و در صورت لزوم ارجاع به کارشناس رسمی برای تعیین ارزش روز سرقفلی
- صدور حکم تخلیه
- پرداخت سرقفلی توسط مالک (در صورت پرداخت اولیه توسط مستأجر)
- اجرای حکم تخلیه توسط اجرای احکام

تخلیه سرقفلی در قانون 56
قانون روابط موجر و مستأجر سال 1356 بیشتر در راستای حمایت از مستأجر تدوین شده بود. در این قانون، علاوه بر سرقفلی، حق کسب و پیشه و تجارت نیز وجود داشت.
شرایط تخلیه در قانون 56
بر اساس این قانون، موجر فقط در شرایط خاص میتوانست درخواست تخلیه کند، از جمله:
- نیاز شخصی مالک به ملک
- عدم پرداخت اجاره بها توسط مستأجر
- تغییر شغل بدون اجازه موجر
- انتقال به غیر بدون رضایت مالک
- تخریب یا آسیب رساندن به ملک
تفاوت های قانون 76 و 56 در تخلیه سرقفلی
| موضوع | قانون 76 | قانون 56 |
| حق کسب و پیشه | حذف شده | وجود دارد |
| سرقفلی | فقط در صورت پرداخت اولیه قابل مطالبه است | حتی بدون پرداخت، مستأجر مستحق حق کسب و پیشه است |
| حمایت از | بیشتر از مالک | بیشتر از مستأجر |
| شرایط تخلیه | آسانتر و سریع تر | سخت تر و طولانی تر |
نتیجه گیری
شناخت تفاوت های تخلیه سرقفلی در قانون 76 و 56 بسیار مهم است. قانون 76 بیشتر به نفع مالک تنظیم شده و تنها در صورت پرداخت سرقفلی توسط مستأجر، او را مستحق دریافت حق خود میداند. در حالی که قانون 56 با به رسمیت شناختن حق کسب و پیشه، حمایت بیشتری از مستأجر میکرد.



