گرفتن سند جداگانه برای ملک مشاع
گرفتن سند جداگانه برای ملک مشاع: در صورتی که هدف، تبدیل سهم مشاع به مالکیت اختصاصی یک قسمت مشخص باشد، معمولاً از طریق افراز ملک انجام می شود و پس از طی مراحل ثبتی و قطعی شدن افراز، امکان صدور سند مستقل وجود دارد. اگر ملک قابل افراز نباشد، ممکن است به جای صدور سند جداگانه، مسیر فروش ملک مشاع و تقسیم مبلغ آن بین شرکا دنبال شود.
آیا برای ملک مشاع می توان سند جداگانه گرفت؟
بله امکانپذیر است، اما باید بین سند جداگانه برای سهم مشاع و سند جداگانه برای یک قسمت مشخص از ملک تفاوت قائل شد.
اگر منظور این باشد که هر شریک سند مستقلی داشته باشد که در آن مثلاً (دو دانگ مشاع از شش دانگ) درج شده باشد، مالکیت مشاعی همچنان ادامه دارد و سند می تواند به نام هر شریک صادر شود.
اما اگر هدف این باشد که مثلاً قسمت مشخصی از زمین یا یک واحد مشخص به مالکیت اختصاصی یکی از شرکا درآید، معمولاً باید ملک افراز شود و قطعه اختصاص یافته پس از طی مراحل ثبتی، سند مستقل دریافت کند. مقررات ثبت نیز برای هر شخص از هر شماره ملک، امکان صدور سند مالکیت جداگانه را پیش بینی کرده است.
مراحل گرفتن سند جداگانه برای ملک مشاع
در حالت معمول، مسیر کار به این شکل است:
- بررسی وضعیت ثبتی ملک و اطمینان از مشخص بودن مالکیت و سهم شرکا
- ثبت درخواست افراز توسط یک یا چند شریک در واحد ثبتی محل وقوع ملک
- بررسی سوابق ثبتی و وضعیت ملک توسط اداره ثبت
- تهیه نقشه افرازی و مشخص شدن حدود و مساحت قطعات
- بررسی قابلیت افراز و صدور تصمیم توسط واحد ثبتی
- ابلاغ تصمیم به شرکا
- در صورت قطعی شدن افراز، انجام مراحل ثبتی مربوط به قطعات جداشده
- صدور سند مالکیت مستقل برای قسمت افرازشده هر شریک
اگر یکی از شرکا برای گرفتن سند جداگانه رضایت ندهد چه می شود؟
رضایت همه شرکا همیشه شرط شروع افراز نیست. قانون اجازه داده است که افراز ملک مشاع به درخواست یک یا چند شریک انجام شود. بنابراین، صرف مخالفت یکی از شرکا لزوماً مانع درخواست افراز نیست.
اگر ملک قابل افراز نباشد چه؟
اگر واحد ثبتی پس از بررسی های قانونی، ملک را غیرقابل افراز تشخیص دهد و این تصمیم قطعی شود، موضوع دیگر به صدور سند جداگانه برای قطعات تقسیم شده ختم نمی شود.
در این حالت، هر یک از شرکا می تواند از دادگاه درخواست فروش ملک مشاع را مطرح کند و مبلغ حاصل از فروش، مطابق سهم مالکیت بین شرکا تقسیم می شود. ماده ۴ قانون افراز و فروش املاک مشاع همین وضعیت را پیش بینی کرده است.
مدارک لازم برای گرفتن سند جداگانه برای ملک مشاع
بسته به وضعیت ملک و مرجع رسیدگی، معمولاً این مدارک مورد نیاز است:
- سند مالکیت ملک
- مدارک هویتی متقاضی
- مدارک مربوط به سهم مشاعی
- درخواست افراز
- نقشه و مدارک فنی مورد نیاز
- مدارک مربوط به وضعیت ثبتی ملک
- وکالت نامه رسمی، در صورت اقدام توسط وکیل یا نماینده
هزینه گرفتن سند جداگانه برای ملک مشاع چقدر است؟
هزینه نهایی ثابت نیست و به عواملی مانند ارزش و مشخصات ملک، عملیات نقشه برداری، هزینه های ثبتی و صدور سند بستگی دارد. در قانون افراز نیز هزینه تفکیک در زمان اجرای تصمیم قطعی افراز توسط واحد ثبتی دریافت می شود.
تفاوت افراز و تفکیک در گرفتن سند جداگانه
| افراز | تفکیک |
| برای خارج کردن سهم هر شریک از حالت مشاع انجام می شود | برای تقسیم یک ملک به قطعات کوچک تر انجام می شود |
| معمولاً با هدف تعیین قسمت اختصاصی هر شریک است | لزوماً به معنای پایان حالت مشاع نیست |
| ممکن است به درخواست یک یا چند شریک انجام شود | شرایط و تشریفات ثبتی متفاوتی دارد |
| نتیجه آن می تواند صدور سند مستقل برای قطعات افرازشده باشد | ممکن است قطعات همچنان به صورت مشاع باقی بمانند |
قبل از هر اقدامی بخوانید
- ابتدا مشخص کنید سند جداگانه برای سهم مشاع می خواهید یا قسمت اختصاصی ملک.
- وضعیت ثبتی و سابقه ملک را از اداره ثبت بررسی کنید.
- اگر هدف، مالکیت اختصاصی یک قسمت مشخص است، موضوع افراز را بررسی کنید.
- برای شروع افراز، الزاماً نیازی به موافقت همه شرکا نیست.
- اگر ملک غیرقابل افراز تشخیص داده شود، ممکن است مسیر به دستور فروش ملک مشاع منتهی شود.
- در صورت اعتراض به تصمیم واحد ثبتی، مهلت قانونی اعتراض را از دست ندهید.
سوالات متداول گرفتن سند جداگانه برای ملک مشاع
آیا یکی از شرکا می تواند برای گرفتن سند جداگانه اقدام کند؟
آیا بدون افراز می توان سند جداگانه گرفت؟
اگر ملک قابل افراز نباشد، سند جداگانه صادر می شود؟
نتیجه گیری
گرفتن سند جداگانه برای ملک مشاع زمانی که هدف، تبدیل سهم مشاع هر شریک به مالکیت اختصاصی یک قسمت مشخص از ملک باشد، معمولاً نیازمند افراز است. این فرایند در املاک دارای شرایط قانونی، از واحد ثبتی محل وقوع ملک آغاز می شود و پس از بررسی، نقشه برداری و قطعی شدن تصمیم افراز، امکان صدور سند مستقل برای قطعات اختصاص یافته فراهم می شود. اگر ملک قابل افراز نباشد، موضوع می تواند به فروش ملک مشاع و تقسیم حاصل فروش بین شرکا منتهی شود.
