الزام به رفع تصرف عدوانی
الزام به رفع تصرف عدوانی: زمانی مطرح می شود که شخصی بدون رضایت و مجوز قانونی، ملکی را که پیش تر در تصرف شما بوده تصرف کرده باشد. برای موفقیت در این دعوا باید سبق تصرف، تصرف فعلی خوانده و عدوانی بودن آن را اثبات و مدارک لازم را ارائه کنید.
در چه صورت تصرف عدوانی صورت میگیرد؟
تصرف عدوانی زمانی اتفاق می افتد که شخصی بدون رضایت و مجوز قانونی، ملکی را که پیش از این در تصرف شخص دیگری بوده، از تصرف او خارج کند. در این دعوا، سبق تصرف خواهان، تصرف فعلی خوانده و عدوانی بودن آن از مهمترین مواردی است که باید اثبات شود.
مهم ترین شرایط تصرف عدوانی:
- ملک قبل از تصرف، در اختیار و تصرف خواهان بوده باشد.
- شخص دیگری بدون رضایت یا مجوز قانونی، ملک را تصرف کرده باشد.
- تصرف جدید باعث خارج شدن ملک از تصرف متصرف قبلی شده باشد.
- خواهان بتواند سبق تصرف خود را با مدارکی مانند سند، قرارداد، قبوض، شهادت شهود یا سایر دلایل اثبات کند.
مراحل قانونی الزام به رفع تصرف عدوانی
برای رفع تصرف عدوانی باید ابتدا سبق تصرف خود و تصرف غیرمجاز شخص مقابل را اثبات کنید. مراحل کلی به این صورت است:
- جمع آوری مدارک سبق تصرف
- ثبت دادخواست رفع تصرف عدوانی
- تعیین دقیق ملک و طرف دعوا
- بررسی موضوع توسط دادگاه
- صدور رأی دادگاه
- اجرای حکم و رفع تصرف
مدارک موردنیاز جهت رفع تصرف عدوانی
برای طرح دعوای رفع تصرف عدوانی باید مدارکی ارائه کنید که سبق تصرف شما و تصرف عدوانی طرف مقابل را نشان دهد. مهم ترین مدارک عبارت اند از:
- مدارک هویتی مانند کارت ملی و شناسنامه.
- سند مالکیت یا مدارک مربوط به حق تصرف و استفاده از ملک.
- قرارداد یا قولنامه در صورت وجود.
- قبوض آب، برق، گاز یا سایر مدارک که سابقه تصرف شما را نشان دهد.
- شهادت شهود درباره تصرف قبلی شما و تصرف فعلی خوانده.
- عکس، فیلم یا گزارش تأمین دلیل از وضعیت ملک.
- اظهارنامه یا مکاتبات انجامشده با متصرف، در صورت وجود.
- گزارش کلانتری یا سایر مستندات
اگر متصرف عدوانی ملک را تخریب یا به آن خسارت وارد کند چه کنیم؟
اگر متصرف عدوانی در مدت تصرف، به ملک آسیب بزند، بنا یا تأسیسات آن را تخریب کند یا خسارتی به ملک وارد شود، می توان علاوه بر درخواست رفع تصرف، جبران خسارت و اصلاح آثار تخریب را نیز مطالبه کرد. قانون آیین دادرسی مدنی نیز در ماده ۱۶۵ امکان الزام متصرف به اصلاح آثار تخریبی را پیش بینی کرده است.
- از وضعیت ملک و خسارت ها عکس و فیلم تهیه کنید.
- در صورت نیاز، درخواست تأمین دلیل و کارشناسی بدهید.
- دادخواست رفع تصرف عدوانی را مطرح کنید.
- حسب مورد، مطالبه خسارت و هزینه های تعمیر و بازسازی را نیز پیگیری کنید.
- اگر تخریب عمدی بوده باشد، امکان طرح شکایت کیفری تخریب نیز وجود دارد.
تفاوت تصرف عدوانی، خلع ید و مزاحمت چیست؟
| دعوا | موضوع اصلی |
| رفع تصرف عدوانی | خارج کردن متصرف از ملکی که قبلاً در تصرف خواهان بوده |
| خلع ید | رفع تصرف شخص از ملک با استناد به مالکیت |
| رفع مزاحمت | جلوگیری از ایجاد مزاحمت در استفاده از ملک |
سوالات متداول درباره الزام به رفع تصرف عدوانی
چه کسی حق دارد دعوای الزام به رفع تصرف عدوانی را مطرح کند؟
دادگاه صالح برای رسیدگی کجاست؟
آیا حکم الزام به رفع تصرف عدوانی فوراً اجرا می شود؟
نتیجه گیری
در دعوای الزام به رفع تصرف عدوانی، مالک میتواند با ارائه مدارک مالکیت و اثبات تصرف غیرقانونی شخص دیگر، از دادگاه درخواست رفع تصرف و تحویل ملک را داشته باشد. این دعوا مخصوص املاک غیرمنقول است و در دادگاه محل وقوع ملک رسیدگی میشود. اگر تصرف بدون رضایت و مجوز قانونی انجام شده باشد، دادگاه حکم به رفع تصرف و تخلیه ملک صادر میکند.
