مسئولیت ظهرنویس و ضامن در چک نزول شده
مسئولیت ظهرنویس و ضامن در چک نزول شده: دارنده چک نزول شده میتواند برای وصول وجه علیه صادرکننده، ظهرنویس و ضامن اقدام کند؛ ظهرنویس مسئول پرداخت چک در صورت برگشت خوردن و ضامن متعهد به جبران مبلغ چک است. برای پیگیری، دارنده چک باید گواهی عدم پرداخت از بانک دریافت کند، برگشت چک را در سامانه صیاد ثبت کند و سپس اقدامات حقوقی و کیفری لازم را انجام دهد.
نزول چک چیست؟
در قانون صدور چک جمهوری اسلامی ایران تعریف مشخصی از (نزول چک) به عنوان یک اصطلاح حقوقی مستقل وجود ندارد، اما از ماده ۱۲ قانون صدور چک چنین برمی آید که اگر در متن چک قید شود چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است، موضوع شکایت کیفری منتفی میشود. در مورد چک برگشتی بابت نزول بیشتر بدانید.
یعنی قانون گذار به طور کلی برای روابط مالی خاصی (مثل ضمانت یا تضمین) نحوه رسیدگی کیفری را تغییر داده است اما (نزول چک) به معنای دریافت سود بابت واگذاری پول در قانون چک تعریف نشده است و معمولاً این موضوع از منظر قانون مدنی و قواعد ربا و نزول بررسی میشود.
مسئولیت ظهرنویس چک نزول شده
ظهرنویس فردی است که در پشت چک امضا می کند تا آن را قابل انتقال یا ضمانت کند. در موارد زیر ظهرنویس مسئول است:
- اگر چک برگشت بخورد و دارنده وجه خود را نتواند از صادرکننده دریافت کند.
- در صورتی که ظهرنویس امضا کرده و مبلغ چک پرداخت نشود.
- حداکثر ظرف ۴۵ روز از تاریخ برگشت چک می توان علیه ظهرنویس شکایت کرد.
- نکته: طبق قانون جدید، شکایت دیرتر از ۴۵ روز علیه ظهرنویس ممکن است پذیرفته نشود.
مسئولیت ضامن چک نزول شده
ضامن کسی است که تعهد می دهد در صورت عدم پرداخت چک توسط صادرکننده، مبلغ چک را پرداخت کند.
مسئولیت ضامن شامل موارد زیر است:
- پرداخت مبلغ چک به دارنده در صورت برگشت خوردن.
- امکان پیگیری حقوقی و کیفری برای وصول چک.
- اگر ضامن بدون اطلاع امضا کرده باشد، باز هم مسئول است مگر اینکه ثابت شود مجبور به امضا بوده است.
مراحل پیگیری مسئولیت ظهرنویس و ضامن
- دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک
- ثبت برگشت چک در سامانه صیاد
- ارسال اظهارنامه رسمی به ظهرنویس یا ضامن
- تنظیم دادخواست حقوقی یا کیفری
- پیگیری پرونده از طریق دادگاه یا اجرای احکام
نکات مهم حقوقی
1- دارنده چک حق دارد همزمان از صادرکننده، ظهرنویس و ضامن شکایت کند.
2- اگر چک بیش از ۴۵ روز از تاریخ برگشت سپری شود، حق شکایت علیه ظهرنویس محدود می شود.
3- همیشه بهتر است اصل چک، کارت ملی و مستندات انتقال آماده باشند تا روند پیگیری سریعتر انجام شود.
نتیجه گیری
مسئولیت ظهرنویس و ضامن در چک نزول شده کاملاً قانونی و مشخص است. دارنده چک می تواند برای وصول وجه، علیه صادرکننده، ظهرنویس و ضامن اقدام کند. با رعایت مهلت ۴۵ روزه برای شکایت علیه ظهرنویس و ارائه مدارک کامل، پیگیری حقوقی و کیفری امکان پذیر است. همچنین آگاهی از ماهیت چک و شرایط نزول آن، نقش مهمی در حفظ حقوق دارنده چک دارد و از تضییع حقوق جلوگیری میکند.
